The principle of nostalgia: on the Anthology of the Newest Brazilian Poetry (1981), by Gramiro de Matos and Manuel Seabra
DOI:
https://doi.org/10.22481/folio.v16i1.18177Keywords:
Gramiro de Matos, Manuel Seabra, Contemporary Brazilian Poetry, Tropicalism, Marginal PoetryAbstract
The Anthology of the Newest Brazilian Poetry (1981), organized by Gramiro de Matos and Manuel de Seabra, stands as an editorial milestone by introducing post-concretist Brazilian poetic production to Portuguese and African audiences. Unlike previous anthologies circulated through official diplomatic channels, this work is characterized by its independent and counter-hegemonic nature, reflecting the internationalist engagement of its organizers. The anthology encompasses movements such as Tropicalism, marginal poetry, concretism, and poem/process, selecting 48 poets born between the 1920s and 1950s. It stands out for incorporating emerging experimental trends and prioritizing a generational perspective, with emphasis on younger authors. Gramiro de Matos' prologue establishes a critical dialogue with the Brazilian literary tradition while defending the anthropophagic character of the new poetry. The work represents significant testimony to the creative fervor of Brazilian poetry in the 1970s, articulating formal innovation with political engagement during a period of social transformations in both Brazil and post-revolutionary Portugal.
Downloads
References
Anhanguera J. Era uma vez a revolução. [s.l.]: Revoluciomnibus; 2023. Disponível em: https://revoluciomnibus.com.
Cerdà J. Socialització i internacionalització de la poesia visual durant la transició: A propòsit de l’Antologia da poesia visual europeia (1977). Franquisme Transició. 2014; (2): 9-61.
Cerdà J. El Brasil a la Barcelona de postguerra. Dictatorsh Democr. 2018; (6): 9-50.
Cerdà J. La aventura de Pasárgada. In: Sáez-Delgado A, Cerdà J, Sabarís XN, Kortázar J (Eds.). La invasión silenciosa: presencia portuguesa en las revistas literárias ibéricas (1950-2000). Gijón: Trea; 2023. p. 181-196.
Cerdà J. Pôr palavras à revolução. In: Cerdà J, Can N, Jorge SR, Martínez-Gil V (Orgs.). Circulação literária e cultural nos mundos de língua portuguesa. Rio de Janeiro: EDUFF; 2024. p. 264-282.
Coelho F. Contracultura no Brasil: Infraturas. Romance Notes. 2017; 57(3): 347-359.
Coelho F. Perdemos o bonde, não percamos a esperança. Pernambuco. 2018; (147): 12-15.
Enciclopèdia Catalana. Literatura brasileira [online]. Barcelona; 2025. Disponível em: https://www.enciclopedia.cat.
Figueres JM, Seabra M. Antologia da poesia visual europeia. Lisboa: Futura; 1977.
Gadamer HG. En conversación con Hans-Georg Gadamer: Hermenéutica-Estética-Filosofía Práctica. Barcelona: Tecnos; 1998.
Garramuño F. La experiencia opaca: literatura y desencanto. Buenos Aires: Fondo de Cultura Económica; 2021.
Hollanda HB. 26 poetas hoje. São Paulo: Companhia das Letras; 2021.
Kogan A. Experiencia y experimentación: Apuntes sobre Me segura qu’eu vou dar um troço, de Waly Salomão [online]. In: VIII Congreso Internacional de Teoría y Crítica Literaria Orbis Tertius; 2012; La Plata. Disponível em: http://www.memoria.fahce.unlp.edu.ar.
Löwy M. Le romantisme révolutionnaire de Mai 68. Blog Le Club de Mediapart; 2018. Disponível em: https://blogs.mediapart.fr.
Lungov A. Entrevista com Gramiro de Matos [online]. Escamandro; 2020. Disponível em: https://escamandro.wordpress.com.
Lungov A. Urubu-Rei: a palávora experimental de Gramiro de Matos. Opiniães. 2022; (21): 185-210.
Maciel ME. Conversa com Haroldo de Campos sobre Octavio Paz [online]. Belo Horizonte: UFMG; 1993. Disponível em: http://www.letras.ufmg.br.
Magris C. Utopía y desencanto: historias, esperanzas e ilusiones de la modernidad. Barcelona: Anagrama; 2001.
Matos G, Seabra M. Antologia da novíssima poesia brasileira. Lisboa: Livros Horizonte; 1981.
Mendonça WM. Discursos de discórdia: a temática colonialista nas letras brasileiras. Cad Estud Cult. 2013; (1): 167-182.
Pasárgada. Pasárgada: Revista de cultura. Lisboa; 1976. n. 1.
Passerini L. Utopia and desire. Thesis Eleven. 2002; (68): 11-30.
Pedrosa C. Poesia e crítica de poesia hoje: heterogeneidade, crise, expansão. Estud Av. 2015; (29): 321-333.
Peixoto FA. Letras y diplomacia en el Brasil: una aproximación en tres tiempos. In: Altamirano C (Ed.). Historia de los intelectuales en América Latina II. Buenos Aires: Katz; 2010. p. 98-118.
Quinet A. Morro, logo crio: o cógito de Torquato Neto. Concinnitas. 2015; (26): 97-103.
Santiago S. Uma literatura nos trópicos: ensaios sobre dependência cultural. Rio de Janeiro: Rocco; 2000.
Saraiva A. A poesia brasileira em Portugal. Terceira Margem. 2002; (3): 7-14.
Siscar M. A cisma da poesia brasileira. Sibila. 2005; (8-9): 41-60.
Vilela N. Una lectura del tropicalismo [online]. Sibila; 2010. Disponível em: https://sibila.com.br.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 fólio - revista de letras

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.