O princípio de nostalgia: sobre a Antologia da novíssima poesia brasileira (1981), de Gramiro de Matos e Manuel Seabra
DOI :
https://doi.org/10.22481/folio.v16i1.18177Mots-clés :
Gramiro de Matos, Manuel Seabra, Poesia brasileira contemporânea, Tropicalismo, Poesia marginalRésumé
A Antologia da Novíssima Poesia Brasileira (1981), organizada por Gramiro de Matos e Manuel de Seabra, surge como marco editorial ao apresentar a produção poética brasileira pós-concretista ao público português e africano. Diferente de antologias anteriores, que circulavam por canais diplomáticos oficiais, esta obra caracteriza-se por seu caráter independente e contra-hegemônico, refletindo o engajamento internacionalista de seus organizadores. A antologia abrange movimentos como tropicalismo, poesia marginal, concretismo e poema/processo, selecionando 48 poetas nascidos entre os anos 1920 e 1950. Destaca-se por incorporar vertentes experimentais emergentes e por privilegiar uma perspectiva geracional, com ênfase nos autores mais jovens. O prólogo de Gramiro de Matos estabelece um diálogo crítico com a tradição literária brasileira enquanto defende o caráter antropofágico da nova poesia. A obra representa significativo testemunho do fervor criativo da poesia brasileira nos anos 1970, articulando inovação formal com engajamento político, num momento de transformações sociais tanto no Brasil quanto em Portugal pós-revolucionário.
Téléchargements
Références
Anhanguera J. Era uma vez a revolução. [s.l.]: Revoluciomnibus; 2023. Disponível em: https://revoluciomnibus.com.
Cerdà J. Socialització i internacionalització de la poesia visual durant la transició: A propòsit de l’Antologia da poesia visual europeia (1977). Franquisme Transició. 2014; (2): 9-61.
Cerdà J. El Brasil a la Barcelona de postguerra. Dictatorsh Democr. 2018; (6): 9-50.
Cerdà J. La aventura de Pasárgada. In: Sáez-Delgado A, Cerdà J, Sabarís XN, Kortázar J (Eds.). La invasión silenciosa: presencia portuguesa en las revistas literárias ibéricas (1950-2000). Gijón: Trea; 2023. p. 181-196.
Cerdà J. Pôr palavras à revolução. In: Cerdà J, Can N, Jorge SR, Martínez-Gil V (Orgs.). Circulação literária e cultural nos mundos de língua portuguesa. Rio de Janeiro: EDUFF; 2024. p. 264-282.
Coelho F. Contracultura no Brasil: Infraturas. Romance Notes. 2017; 57(3): 347-359.
Coelho F. Perdemos o bonde, não percamos a esperança. Pernambuco. 2018; (147): 12-15.
Enciclopèdia Catalana. Literatura brasileira [online]. Barcelona; 2025. Disponível em: https://www.enciclopedia.cat.
Figueres JM, Seabra M. Antologia da poesia visual europeia. Lisboa: Futura; 1977.
Gadamer HG. En conversación con Hans-Georg Gadamer: Hermenéutica-Estética-Filosofía Práctica. Barcelona: Tecnos; 1998.
Garramuño F. La experiencia opaca: literatura y desencanto. Buenos Aires: Fondo de Cultura Económica; 2021.
Hollanda HB. 26 poetas hoje. São Paulo: Companhia das Letras; 2021.
Kogan A. Experiencia y experimentación: Apuntes sobre Me segura qu’eu vou dar um troço, de Waly Salomão [online]. In: VIII Congreso Internacional de Teoría y Crítica Literaria Orbis Tertius; 2012; La Plata. Disponível em: http://www.memoria.fahce.unlp.edu.ar.
Löwy M. Le romantisme révolutionnaire de Mai 68. Blog Le Club de Mediapart; 2018. Disponível em: https://blogs.mediapart.fr.
Lungov A. Entrevista com Gramiro de Matos [online]. Escamandro; 2020. Disponível em: https://escamandro.wordpress.com.
Lungov A. Urubu-Rei: a palávora experimental de Gramiro de Matos. Opiniães. 2022; (21): 185-210.
Maciel ME. Conversa com Haroldo de Campos sobre Octavio Paz [online]. Belo Horizonte: UFMG; 1993. Disponível em: http://www.letras.ufmg.br.
Magris C. Utopía y desencanto: historias, esperanzas e ilusiones de la modernidad. Barcelona: Anagrama; 2001.
Matos G, Seabra M. Antologia da novíssima poesia brasileira. Lisboa: Livros Horizonte; 1981.
Mendonça WM. Discursos de discórdia: a temática colonialista nas letras brasileiras. Cad Estud Cult. 2013; (1): 167-182.
Pasárgada. Pasárgada: Revista de cultura. Lisboa; 1976. n. 1.
Passerini L. Utopia and desire. Thesis Eleven. 2002; (68): 11-30.
Pedrosa C. Poesia e crítica de poesia hoje: heterogeneidade, crise, expansão. Estud Av. 2015; (29): 321-333.
Peixoto FA. Letras y diplomacia en el Brasil: una aproximación en tres tiempos. In: Altamirano C (Ed.). Historia de los intelectuales en América Latina II. Buenos Aires: Katz; 2010. p. 98-118.
Quinet A. Morro, logo crio: o cógito de Torquato Neto. Concinnitas. 2015; (26): 97-103.
Santiago S. Uma literatura nos trópicos: ensaios sobre dependência cultural. Rio de Janeiro: Rocco; 2000.
Saraiva A. A poesia brasileira em Portugal. Terceira Margem. 2002; (3): 7-14.
Siscar M. A cisma da poesia brasileira. Sibila. 2005; (8-9): 41-60.
Vilela N. Una lectura del tropicalismo [online]. Sibila; 2010. Disponível em: https://sibila.com.br.
Téléchargements
Publié-e
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
© fólio - revista de letras 2025

Cette œuvre est sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale 4.0 International.